Vrijwilligers zijn onmisbaar voor goede zorg en een sterke samenleving. Toch merken veel organisaties dat het steeds moeilijker wordt om vrijwilligers te vinden en te behouden. Daarom heeft Naar-Keuze, samen met KansPlus, onderzoek gedaan naar de toekomst van vrijwilligerswerk. De resultaten geven belangrijke inzichten en handvatten voor de toekomst. Zie factheet

Waarom dit onderzoek?
Vrijwilligers zorgen voor aandacht, verbinding en menselijkheid. Maar vrijwilligerswerk is niet meer vanzelfsprekend. Mensen hebben het druk, hulpvragen worden complexer en vrijwilligers willen andere dingen dan vroeger.

Met dit onderzoek wilden we beter begrijpen:

• wat mensen motiveert om vrijwilliger te worden;
• wat hen tegenhoudt;
• wat nodig is om vrijwilligers te behouden;
• hoe vrijwilligerswerk toekomstbestendig kan blijven.

Voor het onderzoek zijn verschillende methoden gebruikt, zoals een literatuurstudie, een digitale vragenlijst, interviews en groepsgesprekken.

Wat valt op uit het onderzoek?
Vrijwilligers willen wel, maar onder voorwaarden
Veel mensen staan positief tegenover vrijwilligerswerk. Zij willen zich graag inzetten, vooral als het past bij hun leven en interesses. Duidelijkheid over wat er verwacht wordt is daarbij belangrijk.

Grootste drempels: tijd en verplichtingen
De belangrijkste redenen waarom mensen geen vrijwilligerswerk doen zijn:

• te weinig tijd door werk of gezin
• niet vast willen zitten aan verplichtingen;
• onduidelijkheid over de verwachtingen.
• Flexibele vormen van vrijwilligerswerk kunnen helpen om deze drempels te verlagen.

Erkenning is essentieel
Vrijwilligers geven aan dat waardering heel belangrijk is. Dit gaat verder dan alleen een bedankje. Het gaat ook om:

• goede begeleiding;
• passende taken;
• serieus genomen worden;
• betrokken worden bij keuzes.
  Als vrijwilligers zich gezien voelen, blijven zij langer betrokken.

Vrijwilligerswerk verandert
Het onderzoek laat ook zien dat vrijwilligerswerk verandert. De vrijwilliger van de toekomst wil vaak:

• flexibele inzet;
• kortere projecten;
• persoonlijke ontwikkeling;
• betekenisvol werk.
• Organisaties die hierop inspelen, hebben meer kans om vrijwilligers aan zich te binden.

Wat betekent dit voor ouderinitiatieven en naasten?
Voor ouderinitiatieven en families is vrijwilligerswerk vaak heel belangrijk. Vrijwilligers zorgen voor extra aandacht, activiteiten en verbinding. Tegelijkertijd vraagt dit om goede organisatie, duidelijke afspraken en ondersteuning. Het onderzoek laat zien dat vrijwilligers geen vervanging zijn van professionele zorg, maar een belangrijke aanvulling. Goede samenwerking en duidelijke grenzen blijven daarbij essentieel.

Hoe nu verder?
De uitkomsten van dit onderzoek helpen Naar-Keuze om:

• beter aan te sluiten bij vrijwilligers;
• ouderinitiatieven te ondersteunen bij vrijwilligersbeleid;
• het belang van vrijwilligers onder de aandacht te brengen bij beleidsmakers;
• kennis te delen met leden en partners.
• Vrijwilligerswerk heeft zeker toekomst, maar vraagt wel om aandacht, waardering en goede randvoorwaarden.

Meer weten?
Het volledige onderzoeksrapport “Vrijwilligerswerk onder druk en in beweging” is hier te lezen: