In het regeerakkoord 2026 staat dat zorg in natura vaker voorliggend wordt op het persoonsgebonden budget (PGB) binnen de Wet langdurige zorg. Dat betekent dat eerst wordt gekeken of zorg via een gecontracteerde aanbieder kan worden geregeld. Pas als dat niet passend is, komt een PGB in beeld.

Dit voornemen is voor ons de aanleiding om deze tekst te schrijven. Want voor veel mensen die thuis wonen met een intensieve zorgvraag is het PGB geen luxe, maar een noodzaak.

Wat kan dit in de praktijk betekenen?
Wannneer een zorgorganisatie gecontracteerd is door het zorgkantoor voor zorg in natura, kan dit betekenen dat die organisatie geen PGB-zorg meer levert. Sommige grote aanbieders kiezen daar nu al voor. Dat heeft gevolgen voor cliënten die bewust voor een PGB hebben gekozen. Zij kunnen dan niet meer bij dezelfde organisatie terecht als zij hun zorg zelf willen blijven organiseren via een PGB. De keuzevrijheid wordt daarmee kleiner.

Minder ruimte voor eigen regie
Met een PGB kunnen mensen zelf kiezen wie hun zorg verleent. Zij kunnen vaste zorgverleners inzetten, zorg flexibel plannen en ondersteuning aanpassen aan hun eigen leven.

Als zorg in natura standaard het uitgangspunt wordt, moeten mensen eerst bewijzen dat dit aanbod niet passend is. Dat kan zorgen voor onzekerheid, minder invloed en minder continuïteit.

Voor thuiswonende mensen gaat zorg niet alleen over hulp krijgen. Het gaat om vertrouwen, vaste gezichten en zorg die past bij hun ritme en situatie. Het PGB maakt dat mogelijk. Het helpt mensen om zelfstandig te blijven wonen en voorkomt vaak zwaardere zorg of crisissituaties.

Waarom dit aandacht verdient
Het debat over kosten en beheersing mag niet voorbijgaan aan wat het PGB oplevert: eigen regie, stabiliteit en kwaliteit van leven. Het PGB gaat niet alleen over geld. Het gaat over de manier waarop mensen hun leven kunnen blijven leiden. Dat verdient aandacht en bescherming.